Spreadsheets en Quick
Enkele belangrijke inzichten uit mijn leven. In het begin van de computertijd was ik er helemaal bij met de Spectrums, de Osborne en de Color 64. Toen kwamen ook de eerste spreadsheets op. VisiCalc was een grote naam. Nadien verschoof alles natuurlijk naar Microsoft, maar er waren zelfs spreadsheets voor alle kleine computertjes. Spreadsheets waren God. Het idee was super en het was het begin van een revolutie.
Ik herinner me dat ik ooit met iemand zat te praten en hem uitlegde wat de mogelijkheden waren van een spreadsheet. Dat was ook in de periode dat de hamburgerketen Quick in België opkwam. McDonald’s was toen nog niet zo bekend bij ons. Quick was dé hamburger joint, volgens mij onderdeel van de Carrefour-groep.
Die man werkte in Quick en was helemaal gebeten door wat ik vertelde. Hij kon in een spreadsheet de kostprijsberekening maken van een hamburger: zoveel cent voor dit, zoveel cent voor dat, zoveel cent voor het broodje, het vlees, de saus. Zo kon hij gewoon zijn marges uitrekenen. Hij was onder de indruk, en ik was op mijn beurt onder de indruk van zijn onder de indruk zijn en hoe nuttig hij dat kon gebruiken.
Pareto 20/80
Vandaag moet ik nog vaak aan die periode denken, zeker wanneer ik aan mensen uitleg hoe een spreadsheet werkt. De meeste kennen het wel, maar dan komt er een tweede principe.
Iemand zei ooit tegen mij: “Ja, Pareto, 20/80.” Ik fronste en vroeg wat hij bedoelde. Hij legde uit: “Als je iets aanleert, kun je in 20% van de tijd 80% leren over hoe je ermee werkt.” Zijn voorbeeld was: leer de basis van een spreadsheet, en je kunt er 80% van de problemen mee oplossen. Het zijn die laatste 20% die heel veel tijd kosten.
Hij heeft daarmee voor mij de beginselen gelegd van Pareto. En dat is nog altijd iets wat ik nu toepas, in mijn who not how, maar ook in 20/80. Ik verwijs ook naar Tim Ferriss in zijn 4-Hour Workweek, waar hij er een heel hoofdstuk aan wijdt.
Kaizen en kwaliteitszorg
Nog een ander inzicht dat ik nooit vergeet: ik denk dat het Kaizen heet, maar dan echt toegepast. Het kwam uit een avondopleiding over kwaliteit. We werkten samen met alle medewerkers in het bedrijf en iedereen mocht vijf problemen aangeven. Dan maakten we er een doorsnede van en konden we in een grafiek zien welk probleem de duidelijke “winnaar” was om aan te pakken.
Dat probleem kreeg de hoogste prioriteit, en er werden alle handen aan dek gezet om het op te lossen. Zodra dat probleem opgelost was, veranderde de curve, en kwam er een nieuwe winnaar naar boven. Zo bleef de cyclus doorgaan: er zal altijd een grootste probleem zijn. En zo kun je de problemen dus één voor één aanpakken.
Je moet regelmatig evalueren. Ik vertel het hier kort door de bocht, maar ik denk dat dit principe Kaizen heet. Wij zagen het toen niet onder die naam, gewoon in onze boeken over kwaliteit. Maar het is een inzicht uit mijn verleden dat ik nog regelmatig aanhaal en waar ik mezelf geregeld aan herinner.