Gisteren, zondag 1 maart, was een prima dag voor een wandeling door Mechelen, samen met mijn vrouw en kleinkind (in de buggy).
De omstandigheden brachten ons naar een deel van Mechelen waar we eigenlijk maar zelden komen. Het is niet omdat ik al lang in Mechelen woon, dat ik Mechelen echt goed ken. Iedereen heeft zo zijn ‘routes’ door de stad en vaste plekken om naartoe te gaan. Gisteren was het anders.
Een stiltetuin in het centrum
Tijdens die wandeling belandden we in een ruime ‘stiltetuin’. Ik herinner me die plaats, maar ik zou die tuin nooit teruggevonden hebben. Aangenaam en ruim, met een paar bankjes, in het centrum van Mechelen.
En dan merken we het. Het is de tuin die bij de aanpalende bisschoppelijke gebouwen hoort. In een van de hoeken vinden ook een grot met de Heilige Maria en Bernadette. Ik vraag me af wie nog weet waar zo’n kunstgrot vandaan komt: Lourdes, Bernadette en de verschijning van de Heilige Maagd Maria.
Het was een fijne plek om te herontdekken en vlakbij een plaats waar we regelmatig komen.
Een pleintje… en dan dat bord
Een beetje verder belandden we op een pleintje, omgeven door laagbouwappartementen en huizen. Een redelijk modern, mooi afgewerkt, verkeersvrij (?) pleintje.
En dan staat er een bord op dat pleintje: ‘Verboden te roken’.
En ja… dan begin ik te flippen. Ik kan dat niet vatten.
Ik begrijp de gedachtegang achter ‘verboden te roken in cafés en restaurants. Daar sta ik 100% achter.
Het verbieden van roken op terrassen ligt al ietsje moeilijker, maar ik kan het begrijpen. Als je als niet-roker zit te eten en iemand achter je steekt een sigaret op, dan kan dat storend zijn. Maar het gaat niet over passief meeroken zoals binnen in cafés. Het gaat vooral over (psychologische) hinder.
Een rookverbod op terrassen geldt (binnenkort) voor gans België. En wat met terrassen die aan wegen liggen, waar wagens stationair kunnen draaien of in file staan. Daar geldt dat ook voor. Dat is een beetje raar, toch?
Goed, maar laat ons zeggen: de meerderheid beslist, ik volg.
Maar de volgende stap: verboden te roken op straat, dus op een binnenkoerpleintje, een vrij toegankelijk, vrij groot pleintje. Dat kan er bij mij niet in. Helemaal niet.
Wat moeten mensen nu doen die in die huizen en appartementen rond dat plein wonen? Die moeten dus verplicht binnen roken. Ja, want buitengaan om te roken kan niet. Of ze moeten letterlijk op stap gaan, weg van hun eigen huis, om te kunnen roken.
Volgens de Vlaamse stedenbouwkundige voorschriften moet iedere woonst een terras hebben. Een terras kan evengoed aan de straatkant kan gelegen zijn. Dus je mag dan ook niet op je eigen terras roken? Logisch, want die rook gaat evengoed op dat plein.
Hier kan ik echt mijn hoofd niet rond krijgen. Verboden te roken op een openbaar plein in stad Mechelen.
Maar het toppunt moet nog komen.
We verlaten dat pleintje. En in een straatje dat uitmondt op dat pleintje, waar zich parkeerplaatsen bevinden, staat ook een bord ‘Verboden te roken’ naast een parkeerplaats. Geen laadplaats voor elektrische wagens. Nee, een parkeerplaats waar gewone auto’s kunnen parkeren, met een verbrandingsmotor.
Dat is er helemaal over.
Dan begin ik te denken: misschien is dat bord op dat pleintje niet gericht op rokers, maar gericht tegen tegen overlast. Want mensen die gaan roken, gaan misschien wat babbelen met andere rokers. En als je niet buiten kunt roken, dan heb je minder neiging om samen wat te babbelen buiten en is er minder overlast. Een mogelijkheid.
Maar toen dacht ik plots aan iets anders:
Ik ben teruggegaan naar dat pleintje: er staat geen enkele bank. Niemand kan daar gaan zitten. Je kunt er alleen maar staan. Zo raar.
Even googelen… en ik val van mijn stoel
Terwijl ik het vorige inspreek over dat verbod op een pleintje, wandel ik hier door de drukste winkelstraat van Mechelen. Een winkelstraat waar wel flink wat volk doorstapt. Dus als hier een bord ‘Verboden te roken’ zou staan, zou dat misschien nog begrijpelijk zijn. Maar zo’n bord staat er (nog?) niet…
Ondertussen heb ik even gegoogeld naar rookvrije publieke ruimtes en pleintjes in Mechelen. En ik val bijna van mijn stoel. Ik zat gelukkig een kop koffie te drinken..,
- Speelterreinen en sportvelden: Alle publieke speelpleinen en sportterreinen zijn rookvrij.
- Schoolomgevingen: Er geldt een verbod op schoolpleinen en in een perimeter van 10 meter rond de in- en uitgangen van scholen en kinderopvanglocaties.
- Publieke instellingen: Ook rond de ingangen van bibliotheken, zorginstellingen en ziekenhuizen is roken verboden binnen een straal van 10 meter.
- Parken: Het Vrijbroekparkwas het eerste bijna volledig rookvrije park in de regio, waarbij bezoekers worden aangemoedigd niet te roken
- Boetes: Het niet naleven van het wettelijke rookverbod in deze aangeduide zones kan leiden tot sancties.
- Toekomst: Vanaf 1 januari 2027 zal het rookverbod in heel België verder worden uitgebreid naar alle publieke terrassen van de horeca
Een groot park zoals het Vrijbroekpark in Mechelen is rookvrij.!?
Waarom is dat? Het kan niet zijn omdat rokers andere mensen storen of hinderen.
Blijkbaar zijn er zo’n 100 van die borden neergezet in Mechelen waar mensen niet in de publieke ruimte mogen roken. Oké, bepaalde sportplaatsen, in de buurt van scholen en kinderspeeltuintjes: daar kan ik nog in komen. Maar 100 plaatsen…
Vrijheden en vreemde logica
Is het ter bescherming van die mensen om ze aan te zetten tot stoppen met roken?
Of de roker als paria. Je moet maar niet roken hé.
En het gaat er niet om of ik wel of niet mag roken. Het gaat over elementaire vrijheden om te mogen roken op plaatsen waar roken voor niemand storend is. Een roker wordt bijna verplicht om binnen te roken.
En terwijl ik het zeg, zie ik hier een mevrouw op het terras van de koffieshop een sigaretje opsteken. Op dit terras zal ze waarschijnlijk niet mogen roken. Ze zit wel buiten, en ze houdt haar sigaretje mooi onder de tafel en doet nu en dan een trekje. Maar ze is in overtreding, kan dus een boete krijgen, maar ze stoort echt niemand.
Nog extra: die stiltetuin bevatte geen bord ‘Verboden te roken’.
En nog een andere bedenking: dat pleintje waar het bord ‘Verboden te roken’ staat, ligt op 100 meter van de ring van Mechelen, waar per dag duizenden auto’s passeren. En aan de andere kant van het plein, ongeveer 50 meter, heb je een drukke invalsweg naar het centrum. Alsof die 100 meter links en die 50 meter rechts een veilige afstand zijn ter bescherming tegen passief roken, tegen fijn stof…
En nog een laatste opmerking over het rookverbod in het Vrijbroekpark.
In het Vrijbroekpark bevindt zich een brasserie met parking waar je met de auto naartoe kan rijden. Maar je mag niet naast die weg wandelen en roken want dan ben je in overtreding…