Selecteer een pagina

Metacognitie & Laventa

mrt 2, 2026 | Inzichten, Istari & ZEB, Persoonlijk

Deze tekst passeert via Instagram of FB en het katapulteert me direct naar één van mijn vroegere werknemers, Wim (Laventa).


De hoogste vorm van intelligentie is niet IQ, niet logica, niet geheugen en ook niet snelheid.

Volgens neurowetenschappers is de zeldzaamste vorm van intelligentie iets totaal anders. De meeste mensen ontwikkelen het nooit, en wie het wel ontwikkelt, groeit stilletjes voorbij iedereen om zich heen. De hoogste vorm van intelligentie is metacognitie: het vermogen om na te denken over je eigen denken. Niet blind reageren, niet op automatische piloot draaien, maar je geest in real time observeren. Het betekent dat je je gedachten opmerkt, je reacties bevraagt, emotionele reflexen onderbreekt, en je overtuigingen bijwerkt in plaats van ze te verdedigen.

Elke keer dat je zegt: “Wacht, waarom reageerde ik zo?”, begint je brein te veranderen. Neurowetenschappers ontdekten dat wanneer je je eigen gedachten observeert, een gebied dat de anterieure prefrontale cortex heet actief wordt. Dit gebied is er niet voor actie, niet voor emotie, maar voor zelfobservatie. Je brein richt letterlijk zijn aandacht naar binnen.

De meeste mensen laten hun mentale “software” automatisch draaien. Metacognitie is anders. Het is alsof je een computer hebt die, terwijl hij draait, zijn eigen programma’s kan aanpassen. Daarom evolueren zelfbewuste mensen zoveel sneller dan anderen. Dit is geen vage “mindset”-fluff; het is neuro-elektrische herstructurering. Bewustzijn bewerkt het bestandssysteem.

En de meeste mensen ontwikkelen dit nooit, omdat metacognitie extreem ongemakkelijk is. Het vraagt dat je pauzeert in plaats van reageert, dat je bevraagt in plaats van verdedigt, en dat je eerlijk toekijkt terwijl je faalt. En je ego haat dat. Maar groei vraagt het.


Volgens mij was Wim zo iemand. Niet alleen als het over verkopen ging, maar ook in real life.

Het leek wel alsof Wim steeds wist hoe het gesprek evolueerde, waar hij naartoe wilde, controle had.

Ik noemde dat toen een scherpe geest. Hij kan afstand nemen en in real time ervaren en zien wat er aan het gebeuren was. Zoals hierboven beschreven. Hij leek het vermogen te hebben om na te denken over zijn eigen denken ‘OP HET MOMENT ZELF’.

Niet zonder reden is hij in mijn lijst van helden terrecht gekomen…

How Bad Do You Want It | de monnik en de comedian

Er is het bekende verhaaltje van een zakenman die wil slagen en dat lukt maar niet. Hij hoopt dat een beroemde monnik hem kan helpden. De monnik denkt na en stelt voor om 's morgens vroeg aan het strand af te spreken. De man is er, heel vroeg. De monnik zit in een...

Brief aan Saskia in Barcelona

November 2007. Saskia zit een semester in Barcelona. Ik ben op bezoek geweest en schrijf haar de dag nadien. Hela schat, Eerlijk gezegd ben ik nu toch een beetje ongerust na de visite in Barcelona. Zoals reeds gezegd: de beste momenten waren deze samen met jou en...

Hoe de Chiro-quiz winnen

Ik was vroeger bij de Chiro. En Chiro wil zeggen, soms een quiz doen. Opdracht, de persoon van onze groep kreeg een vraag en 5 antwoorden. Wij de andere leden kregen die ook en moesten raden wat onze man zou kiezen. Afhankelijk van de vragen is dikwijls gewoon gokken...

Onze boekenwinkel is een feit

De kogel is door de kerk. Ik ben deze namiddag de sleutel gaan halen van onze nieuwe winkel. Voor wie het een beetje gevolgd heeft. Miranda en ik gaan een boekenwinkeltje beginnen. Het huurcontract is getekend, de eerste boeken zijn besteld en we gaan ervoor. Het zal...

Book of Elon | Eric Jorgenson

Ik vertelde mijn Tai Chi-leraar dat ik het lijvige boek Elon Musk van Walter Isaacson helemaal had uitgeluisterd. We raakten erover aan het filosoferen, en hij merkte op dat hij gehoord had van een nieuw boek: Book of Elon. Ik ben het meteen gaan opzoeken en vond het...

Manipulatie – I

Wist je dat als je met iemand op één dag naar drie verschillende plaatsen gaat, je achteraf het gevoel hebt die persoon veel beter te kennen dan wanneer je een hele namiddag op dezelfde plek samen hebt doorgebracht? Ook al duurde die andere afspraak veel langer. Dat...

London Surprise

Mijn vrouw heeft een weekendje 'weg' gepland met haar dochters. Het was al zoooo lang geleden. Naar Londen want ze hebben een connectie met Londen. Natuurlijk hebben ze ook een voorstelling geboekt, "Les Misérables". Dat wordt een topavond tijdens een topweekend. Ook...

Manson – Lezen

Bron: Mark Manson | 14 Books That I Didn't Expect to Change My life Je kent ze wel, die berichtjes: “Dit boek heeft mijn leven veranderd.”Meestal laat ik ze gewoon passeren. Er zijn er ondertussen zoveel dat je er bijna automatisch overheen kijkt. Maar deze keer bleef...

We gaan een positieve toekomst tegemoet

Als tegengewicht voor al mijn donkere berichten die je hier vindt, vooral gevoelsmatig, opgestookt door nieuws en media. Ja, ik weet het ... Hier een positieve noot in de podcast Modern Wisdom van Chris Williamson met David Friedberg Een uitgebreid gesprek over de...

Samenlevings types

Voor wie dit nog nooit heeft gezien. Van Ann Landers. 12-4-2002 Beste Ann, Ik ben lerares Engels en mijn leerlingen lezen George Orwells "1984". Ik heb het moeilijk om communisme, socialisme en fascisme uit te leggen zonder een tijdrovende geschiedenisles te moeten...

Bedelaar | Sadhguru

Er was eens een bedelaar. Langzaam begonnen mensen te beseffen dat hij eigenlijk een heel wijs man was. Ze gingen hem opzoeken om over allerlei zaken raad te vragen. Zijn reputatie verspreidde zich. De koning hoorde van hem, ging ook bij hem te rade en stelde vast dat...

Een zaak overnemen zonder risico

Ik ben bezig met het overlaten van mijn zaak. Enerzijds omdat het tijd is, gezien mijn leeftijd. Anderzijds omdat we misschien zelf een andere zaak kunnen overnemen: een boekenwinkel. Iets waar we eigenlijk al jaren van dromen.  En als dat niet lukt, willen we starten...

Wachten | Dirk de Wachter

Ergens staat er nog een werkje van Dirk de Wachter tussen onze boeken dacht ik. Maar gisteren viel mijn oog op Wachten en ik heb het gekocht. Het bleek een pageturner. Zaterdag gekocht, het is nu maandagmorgen. Het is lang geleden dat ik een boek direct heb uitgelezen...

Bookstore Dreams | part zoveel

Een droom met twee opties We zitten in de running voor de overname van een bestaande boekenzaak. Mijn dochter en haar man zouden de zaak dagdagelijks runnen, met mezelf en Miranda op de achtergrond. We romantiseren over hoe we 's avonds in die grote, ruime boekenzaak...

Alice Nahon | Avondliedeke

Avondliedeke   't Is goed in 't eigen hert te kijken Nog even vóór het slapen gaan Of ik van dageraad tot avond Geen enkel hert heb zeer gedaan;   Of ik geen ogen heb doen schreien, Geen weemoed op een wezen lei; Of ik aan liefdeloze mensen Een woordeke van...